PHÒNG BỆNH CHO TRẺ MÙA LẠNH ẨM: VAI TRÒ CỦA TIÊM CHỦNG VÀ DINH DƯỠNG

Thời tiết lạnh ẩm và giai đoạn giao mùa khiến trẻ dễ mắc các bệnh đường hô hấp và bệnh truyền nhiễm. Vì vậy, việc tiêm chủng đầy đủ kết hợp với chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức đề kháng và bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Từ cuối mùa Đông sang Xuân hoặc trong những giai đoạn thời tiết lạnh ẩm xen kẽ nắng nóng là thời điểm trẻ em dễ mắc bệnh nhất trong năm. Thực tế tại nhiều cơ sở y tế cho thấy, số ca mắc bệnh hô hấp và bệnh truyền nhiễm ở trẻ thường gia tăng rõ rệt khi thời tiết thay đổi thất thường, độ ẩm cao và môi trường sinh hoạt trở nên khép kín hơn.

Mùa lạnh ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và virus sinh sôi, phát triển. Khi độ ẩm không khí thường xuyên trên 80%, nhà cửa dễ xảy ra tình trạng nồm ẩm, nấm mốc và mạt bụi phát triển mạnh, từ đó kích thích đường hô hấp vốn còn non nớt của trẻ.

Các nhóm bệnh thường gặp trong giai đoạn này bao gồm bệnh đường hô hấp như viêm mũi họng, viêm phế quản, viêm phổi; đặc biệt, trẻ có cơ địa dị ứng hoặc hen suyễn dễ tái phát và nặng hơn khi thời tiết chuyển lạnh – ẩm. Bên cạnh đó là các bệnh truyền nhiễm do virus như cúm mùa, sởi, thủy đậu, tay chân miệng… Các virus này có thể tồn tại lâu trên bề mặt đồ chơi, tay nắm cửa và lây lan nhanh trong không gian kín.

Nguyên nhân khiến trẻ dễ mắc bệnh không chỉ đến từ môi trường mà còn do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Trẻ nhỏ chưa có khả năng điều hòa thân nhiệt tốt, việc thay đổi đột ngột từ lạnh sang ấm (hoặc ngược lại) dễ làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp – “hàng rào” bảo vệ đầu tiên của cơ thể.

Dưới đây là những lưu ý giúp phụ huynh bảo vệ sức khỏe cho trẻ trong mùa lạnh ẩm.

TIÊM CHỦNG ĐẦY ĐỦ ĐỂ CỦNG CỐ HỆ MIỄN DỊCH BẢO VỆ TRẺ

Bên cạnh việc giữ ấm, tiêm chủng đầy đủ là biện pháp quan trọng giúp trẻ vượt qua mùa lạnh an toàn. Phụ huynh nên rà soát sổ tiêm của con để tiêm bổ sung hoặc tiêm nhắc các mũi vaccine cần thiết, đặc biệt là:

• Vaccine phòng bệnh hô hấp và truyền nhiễm: cúm mùa, sởi – quai bị – rubella, thủy đậu
• Vaccine phòng bệnh tiêu hóa: rotavirus (cho trẻ nhỏ), tả, thương hàn
• Vaccine phòng bệnh do côn trùng truyền: viêm não Nhật Bản, sốt xuất huyết (với trẻ đủ độ tuổi)
• Vaccine phòng dại, đặc biệt với trẻ thường xuyên tiếp xúc với vật nuôi

Vaccine chỉ phát huy hiệu quả tối ưu khi được tiêm đúng lịch và đủ liều. Việc tiêm trễ hoặc bỏ mũi nhắc có thể khiến nồng độ kháng thể suy giảm, tạo “khoảng trống” miễn dịch, làm trẻ dễ mắc bệnh và góp phần tăng nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng.

Thực tế, không ít phụ huynh trì hoãn tiêm chủng vì cho rằng dịch bệnh đã lắng xuống hoặc do bận rộn mà bỏ quên lịch tiêm cho con. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trẻ chưa được bảo vệ đầy đủ khi mắc bệnh thường có diễn tiến nhanh, dễ gặp biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não, suy hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng. Đáng lưu ý, chi phí điều trị các biến chứng này có thể cao gấp nhiều lần so với chi phí tiêm phòng.

Các bác sĩ khuyến cáo, nếu trẻ đã lỡ lịch tiêm, phụ huynh nên đưa trẻ đi tiêm bù và tiêm nhắc càng sớm càng tốt, không nên chờ đến khi dịch bùng phát.

Khi đưa trẻ đi tiêm trong thời tiết lạnh – nóng thất thường, cha mẹ nên chọn thời điểm phù hợp, ưu tiên buổi sáng, tránh lúc quá lạnh hoặc nắng gắt. Trẻ cần được ăn uống đầy đủ, mặc quần áo thoáng nhưng đủ ấm. Sau tiêm, cần ở lại điểm tiêm ít nhất 30 phút và tiếp tục theo dõi tại nhà trong vòng 24 – 48 giờ. Nếu trẻ có biểu hiện sốt cao khó hạ, quấy khóc kéo dài, lờ đờ hoặc khó thở, cần đưa trẻ đi khám ngay.

BỔ SUNG DINH DƯỠNG ĐẦY ĐỦ CHO TRẺ

Chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp tăng cường sức đề kháng cho trẻ trong mùa lạnh. Phụ huynh nên:

• Bổ sung vitamin A, C từ rau xanh đậm, cà rốt, đu đủ, cam, quýt
• Tăng cường thực phẩm giàu kẽm như thịt bò, trứng, các loại đậu
• Bổ sung lợi khuẩn từ sữa chua và thực phẩm lên men để hỗ trợ tiêu hóa và hấp thu dưỡng chất

Đồng thời, cần tránh lạm dụng nước ngọt, đồ lạnh và không quá phụ thuộc vào các loại “thuốc bổ” mà bỏ qua bữa ăn cân đối, tự nhiên.

Chăm sóc sức khỏe cho trẻ trong mùa lạnh không chỉ dừng lại ở việc giữ ấm mà cần kết hợp đồng bộ giữa tiêm chủng đầy đủ, dinh dưỡng hợp lý và giữ môi trường sống sạch, khô thoáng. Chủ động phòng bệnh từ sớm chính là cách bảo vệ an toàn và bền vững nhất cho trẻ trước những thay đổi của thời tiết. Liên hệ trực tiếp qua số hotline 0915.045.115 hoặc truy cập trang web https://medicbinhduong.vn/ để được tư vấn.