VÌ SAO TRẺ CÓ THỂ RỈ NƯỚC TIỂU TỪ RỐN? CẢNH BÁO BỆNH LÝ TỒN TẠI ỐNG NIỆU RỐN

Ống niệu rốn là một cấu trúc xuất hiện trong giai đoạn phát triển sớm của thai nhi và thường thoái triển hoàn toàn trong tam cá nguyệt đầu tiên. Tuy nhiên, ở một số trẻ sơ sinh, ống niệu rốn vẫn còn tồn tại sau khi chào đời. Vậy tồn tại ống niệu rốn là gì và tình trạng này ảnh hưởng ra sao đến sức khỏe của trẻ?

TỒN TẠI ỐNG NIỆU RỐN LÀ GÌ?

Ống niệu rốn là một cấu trúc dạng ống nối giữa bàng quang và rốn, giúp dẫn nước tiểu của thai nhi ra ngoài trong giai đoạn phát triển trong bụng mẹ. Thông thường, sau khi trẻ chào đời, ống này sẽ thoái hóa hoàn toàn và trở thành dây chằng rốn giữa.

Tuy nhiên, ở một số trẻ, ống niệu rốn không đóng kín hoặc chỉ đóng một phần, tạo nên các bất thường gọi chung là tồn tại ống niệu rốn (Urachal abnormalities).

Dù nguyên nhân chính xác của sự bất thường này chưa được xác định rõ, các nghiên cứu cho thấy tình trạng tồn tại ống niệu rốn xuất hiện ở khoảng 1% trẻ em, và có xu hướng gặp nhiều hơn ở bé trai.

PHÂN LOẠI TỒN TẠI ỐNG NIỆU RỐN

Tồn tại ống niệu rốn được chia thành 4 dạng thường gặp:

1. Xoang niệu rốn

Xoang niệu rốn là tình trạng phần ống niệu rốn gần rốn không đóng lại, trong khi đầu nối với bàng quang đã đóng kín.

Đa số trường hợp không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi xoang bị nhiễm trùng, trẻ có thể xuất hiện đau bụng và rỉ dịch ở rốn, dịch có thể lẫn máu hoặc mủ đục.

2. Nang niệu rốn

Nang niệu rốn hình thành khi đoạn giữa của ống niệu rốn không đóng kín, tạo ra một túi chứa dịch hoặc mủ.

Bình thường nang không gây biểu hiện đặc biệt, nhưng khi bị nhiễm trùng, trẻ có thể đau bụng, khó chịu hoặc rỉ dịch vùng rốn.

3. Tồn tại hoàn toàn ống niệu rốn

Đây là tình trạng toàn bộ ống niệu rốn vẫn thông suốt từ rốn đến bàng quang, khiến nước tiểu chảy ra từ rốn.

Trẻ thường có vùng da rốn ẩm ướt kéo dài, dễ kích ứng và nhiễm trùng.

4. Túi thừa ống niệu rốn

Túi thừa ống niệu rốn là đoạn gần bàng quang không đóng kín, tạo nên một túi nhỏ.

Túi thừa thường không triệu chứng, nhưng nước tiểu có thể ứ đọng và gây nhiễm trùng đường tiết niệu với các biểu hiện như sốt, đau khi tiểu hoặc tiểu buốt rát.

TRIỆU CHỨNG TỒN TẠI ỐNG NIỆU RỐN

Triệu chứng thay đổi tùy từng dạng bệnh lý. Một số trẻ không có biểu hiện rõ, số khác có các dấu hiệu đặc trưng như:

• Rốn ẩm ướt kéo dài, dễ nhiễm trùng.
• Rốn chảy dịch, có mùi hôi, sưng đỏ.
• Nước tiểu rỉ từ rốn khi ấn nhẹ vùng bụng dưới.
• Sờ thấy khối nhỏ dưới rốn.
• Ở trẻ lớn hơn: sốt, đau bụng dưới, nhiễm trùng tiểu tái phát.

CHẨN ĐOÁN TỒN TẠI ỐNG NIỆU RỐN

Bác sĩ có thể phát hiện các bất thường này ngay sau sinh hoặc ở những lần thăm khám sau đó. Quy trình chẩn đoán bao gồm:

1. Khám lâm sàng

• Quan sát rốn có viêm, đỏ, rỉ dịch hay không.
• Ấn nhẹ vùng trên xương mu xem rốn có rỉ dịch.
• Sờ đánh giá có khối bất thường dưới rốn.

2. Cận lâm sàng

• Siêu âm bụng: giúp xác định sự thông thương giữa rốn và bàng quang, phát hiện nang hoặc túi thừa.
• X-quang bàng quang với thuốc cản quang: phát hiện đường thông bất thường (hiện ít dùng do siêu âm đã cho kết quả tốt).
• Xét nghiệm dịch rốn, MRI, CT scan có thể được chỉ định thêm khi cần.

ĐIỀU TRỊ TỒN TẠI ỐNG NIỆU RỐN

Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào loại bất thường, mức độ triệu chứng và tình trạng sức khỏe của trẻ. Các hướng điều trị phổ biến gồm:

1. Điều trị nội khoa

Nếu trẻ có dấu hiệu nhiễm trùng, bác sĩ sẽ chỉ định kháng sinh để kiểm soát viêm nhiễm, ngăn ngừa áp xe hoặc lây lan sang các mô lân cận.

2. Dẫn lưu nang hoặc áp xe

Trường hợp xuất hiện nang niệu rốn hoặc áp xe, bác sĩ có thể tiến hành dẫn lưu nhằm loại bỏ dịch mủ, giảm đau và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng lan rộng.

3. Phẫu thuật cắt bỏ ống niệu rốn

Đây là phương pháp điều trị triệt để, giúp loại bỏ hoàn toàn phần ống niệu rốn còn tồn tại và ngăn ngừa các biến chứng về sau (bao gồm nguy cơ ác tính).

Bác sĩ sẽ cân nhắc độ tuổi và tình trạng toàn thân của trẻ trước khi chỉ định phẫu thuật. Với trẻ nhỏ, nếu bất thường không gây triệu chứng hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe, phẫu thuật có thể được trì hoãn để theo dõi thêm.

TỒN TẠI ỐNG NIỆU RỐN CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Tồn tại ống niệu rốn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, đặc biệt khi xảy ra nhiễm trùng hoặc có sự thông thương bất thường giữa rốn và bàng quang.

BIẾN CHỨNG CỦA TỒN TẠI ỐNG NIỆU RỐN

Tình trạng này có thể dẫn đến:

• Nhiễm trùng rốn, rỉ dịch kéo dài.
• Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát.
• Áp xe, lỗ rò, nhiễm trùng lan rộng vùng hạ vị.

Đe dọa tính mạng nếu nhiễm trùng nặng không được điều trị. Nguy cơ tiến triển thành ung thư bàng quang, đặc biệt là ung thư ống niệu rốn (urachal carcinoma) trong các trường hợp kéo dài không điều trị.

PHÒNG NGỪA TỒN TẠI ỐNG NIỆU RỐN

Tồn tại ống niệu rốn là bất thường hình thành từ giai đoạn bào thai, không thể phòng ngừa hoàn toàn. Tuy nhiên, có thể hạn chế rủi ro bằng cách:

• Khám thai định kỳ để theo dõi sự phát triển của thai nhi và phát hiện sớm bất thường.
• Khám sức khỏe định kỳ cho trẻ, đặc biệt trong giai đoạn sơ sinh – nhũ nhi.

Đưa trẻ đi khám ngay khi rốn có dấu hiệu bất thường như:

• Chảy dịch, mùi hôi
• Sưng đỏ
• Ẩm ướt kéo dài
• Nước tiểu rỉ từ rốn.

Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ bất thường ống niệu rốn, bố mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và tư vấn hướng điều trị phù hợp, nhằm tránh biến chứng và đảm bảo sức khỏe cho trẻ. Liên hệ trực tiếp qua số hotline 0915.045.115 hoặc truy cập trang web https://medicbinhduong.vn/ để được tư vấn.