U NANG BUỒNG TRỨNG Ở TRẺ EM: DẤU HIỆU, NGUYÊN NHÂN, BIẾN CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ
U nang buồng trứng là một trong những bệnh lý khá phổ biến ở nữ giới trong độ tuổi sinh sản. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng tình trạng này cũng có thể xảy ra ở trẻ em. Vậy u nang buồng trứng ở trẻ em có những biểu hiện gì và liệu bệnh có ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của trẻ trong tương lai hay không?
TRẺ EM CÓ THỂ BỊ U NANG BUỒNG TRỨNG KHÔNG?
Trẻ em hoàn toàn có thể bị u nang buồng trứng. Đây là bệnh lý phụ khoa không chỉ gặp ở phụ nữ trưởng thành mà còn có thể xảy ra ở bé gái từ giai đoạn sơ sinh, nhũ nhi, tuổi vị thành niên, thậm chí ngay từ khi còn trong bào thai.
U nang buồng trứng là tình trạng xuất hiện các túi chứa dịch trong buồng trứng. Những túi nang này có thể phát triển đơn lẻ hoặc thành từng cụm, với kích thước và vị trí khác nhau, có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên buồng trứng. Trong một số trường hợp, bên trong nang có thể chứa máu.
Phần lớn u nang buồng trứng ở trẻ em là lành tính, có khả năng tự tiêu biến theo thời gian và không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, một số trường hợp nang phát triển lớn hoặc tiến triển bất thường có thể gây biến chứng, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ ác tính (hiếm gặp). Vì vậy, việc theo dõi và thăm khám định kỳ là rất cần thiết.
CÁC LOẠI U NANG BUỒNG TRỨNG Ở TRẺ EM
U nang buồng trứng ở trẻ em có thể được phân thành một số loại phổ biến sau:
- U nang chức năng (u nang noãn hoặc u nang hoàng thể)
- Buồng trứng đa nang
- U lạc nội mạc tử cung buồng trứng (lạc nội mạc tử cung)
- U nang tuyến
- U nang bì
Mỗi loại u nang có đặc điểm, cơ chế hình thành và hướng xử trí khác nhau.
NGUYÊN NHÂN GÂY U NANG BUỒNG TRỨNG Ở TRẺ EM
U nang buồng trứng ở trẻ em thường liên quan đến sự thay đổi và phát triển của hệ nội tiết. Nguyên nhân gây bệnh có thể khác nhau tùy theo từng giai đoạn phát triển:
Giai đoạn bào thai và sơ sinh:
Cơ chế hình thành chưa được xác định rõ, tuy nhiên có thể liên quan đến sự kích thích buồng trứng bởi hormone gonadotropin từ mẹ và từ chính thai nhi.
Giai đoạn tiền dậy thì:
U nang buồng trứng ít gặp hơn do nồng độ gonadotropin và estradiol ở mức thấp.
Giai đoạn vị thành niên:
Bệnh có thể xuất hiện do sự thay đổi nồng độ hormone sinh dục nữ trong chu kỳ kinh nguyệt, khiến quá trình rụng trứng và phát triển nang noãn diễn ra không ổn định.
DẤU HIỆU U NANG BUỒNG TRỨNG Ở TRẺ EM
U nang buồng trứng ở trẻ em đôi khi không gây ra triệu chứng rõ ràng, đặc biệt ở giai đoạn sớm. Tuy nhiên, một số trẻ có thể xuất hiện các biểu hiện sau:
- Đau âm ỉ hoặc đau nhói vùng bụng dưới và/hoặc vùng chậu
- Đau lưng
- Buồn nôn, nôn ói
- Chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc chảy máu âm đạo bất thường (ở trẻ đã có kinh)
- Cảm giác đầy hơi, chướng bụng
- Đi tiểu thường xuyên hoặc cảm giác tiểu không hết
- Mệt mỏi, chóng mặt, thậm chí ngất xỉu
Lưu ý: Khi trẻ có các triệu chứng đau bụng kéo dài, đau dữ dội, kèm buồn nôn, nôn hoặc rối loạn kinh nguyệt, phụ huynh nên sớm đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
BIẾN CHỨNG NANG BUỒNG TRỨNG Ở TRẺ EM
Trong trường hợp u nang tuyến hoặc u nang bì phát triển kích thước lớn, trẻ có thể gặp một số biến chứng nguy hiểm, bao gồm:
Vỡ nang buồng trứng: Nang lớn có thể bị vỡ, gây rò rỉ dịch hoặc máu, dẫn đến đau bụng dữ dội và khó chịu.
Xuất huyết trong ổ bụng: Khi nang vỡ, trẻ có thể bị chảy máu trong, tiềm ẩn nguy cơ thiếu máu và sốc nếu không được xử trí kịp thời.
Xoắn buồng trứng: Nang phát triển lớn làm buồng trứng mất cân bằng và xoắn bất thường, gây cản trở hoặc cắt đứt lưu lượng máu đến buồng trứng. Tình trạng này gây đau dữ dội, có thể kèm buồn nôn, nôn ói, thậm chí ngất xỉu và cần phẫu thuật cấp cứu để bảo tồn buồng trứng.
PHÒNG NGỪA U NANG BUỒNG TRỨNG Ở TRẺ EM
Hiện nay, chưa có biện pháp đặc hiệu giúp phòng ngừa hoàn toàn u nang buồng trứng ở trẻ em. Tuy nhiên, việc khám sức khỏe định kỳ, bao gồm siêu âm bụng hoặc khám phụ khoa khi cần thiết, có thể giúp phát hiện sớm các bất thường ở buồng trứng, ngay cả khi trẻ chưa có triệu chứng.
Trong giai đoạn dậy thì, bố mẹ nên quan tâm và theo dõi sát những thay đổi liên quan đến sức khỏe sinh sản của trẻ. Khuyến khích trẻ chia sẻ về các biểu hiện bất thường như rối loạn kinh nguyệt, đau bụng dưới, cảm giác tức nặng vùng chậu hoặc khó chịu vùng kín.
Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu đáng ngờ nào, phụ huynh nên sớm đưa trẻ đến khám chuyên khoa để được đánh giá và tư vấn kịp thời.
Sự đồng hành của gia đình cùng với sự hợp tác của trẻ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm và xử trí hiệu quả các vấn đề liên quan đến sức khỏe buồng trứng ở lứa tuổi vị thành niên.
TRẺ BỊ U NANG BUỒNG TRỨNG SAU NÀY CÓ THAI ĐƯỢC KHÔNG?
Phần lớn u nang buồng trứng ở trẻ em là lành tính, không phải ung thư và thường không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản trong tương lai. Tuy nhiên, một số loại u nang như u nang bì buồng trứng có thể tác động đến chức năng và dự trữ buồng trứng, do đó cần được theo dõi hoặc can thiệp phẫu thuật.
Khi cần phẫu thuật, bác sĩ sẽ ưu tiên bảo tồn tối đa mô buồng trứng lành nhằm hạn chế ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này.
Trong trường hợp phải cắt bỏ một bên buồng trứng, buồng trứng còn lại vẫn có thể đảm nhiệm chức năng sản xuất trứng và nội tiết, nên trẻ vẫn có khả năng mang thai tự nhiên trong tương lai.
Ở những trường hợp hiếm gặp hơn, nếu phải cắt bỏ cả hai buồng trứng, khả năng mang thai tự nhiên sẽ không còn. Khi đó, người bệnh có thể cần đến các phương pháp hỗ trợ sinh sản hoặc lựa chọn sinh sản thay thế phù hợp.
TRẺ EM BỊ U NANG BUỒNG TRỨNG CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?
Đa số trường hợp u nang buồng trứng ở trẻ em không nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng. Tuy nhiên, trong một số tình huống hiếm gặp, bệnh có thể gây biến chứng như xoắn buồng trứng, vỡ nang hoặc xuất huyết, ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng và sức khỏe của trẻ. Vì vậy, việc theo dõi và khám định kỳ là rất cần thiết.
TRẺ MẮC U NANG BUỒNG TRỨNG CÓ TỰ KHỎI KHÔNG?
Phần lớn các u nang buồng trứng ở trẻ có thể tự hình thành và tự tiêu biến mà không cần điều trị. Tuy nhiên, trẻ vẫn cần được theo dõi và thăm khám định kỳ để kịp thời phát hiện các trường hợp u nang phát triển lớn hoặc tiến triển bất thường, tránh biến chứng.
KHI NÀO NÊN ĐƯA TRẺ ĐẾN BỆNH VIỆN?
Phụ huynh nên nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như:
- Đau dữ dội vùng bụng dưới hoặc vùng chậu
- Buồn nôn, nôn ói
- Chóng mặt, ngất xỉu
- Chảy máu âm đạo bất thường
Việc thăm khám sớm giúp chẩn đoán chính xác và xử trí kịp thời, bảo vệ sức khỏe và khả năng sinh sản của trẻ.
Trẻ em hoàn toàn có thể mắc bệnh lý này. Mặc dù đa số u nang buồng trứng ở trẻ có khả năng tự tiêu biến và chỉ một tỷ lệ nhỏ có nguy cơ gây biến chứng, nhưng trẻ đã được chẩn đoán vẫn cần được theo dõi định kỳ để kịp thời phát hiện những bất thường và ngăn ngừa tình trạng u nang tiến triển nặng. Liên hệ trực tiếp qua số hotline 0915.045.115 hoặc truy cập trang web https://medicbinhduong.vn/ để được tư vấn.


Xem thêm