NGƯNG THỞ KHI NGỦ: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, CÁCH CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ

Ngưng thở khi ngủ là một rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Nếu bạn thường xuyên ngáy to, kèm theo cảm giác mệt mỏi, uể oải dù đã ngủ đủ 7 – 9 tiếng mỗi đêm, rất có thể bạn đang mắc phải tình trạng này.

NGƯNG THỞ KHI NGỦ LÀ GÌ?

Ngưng thở khi ngủ là một rối loạn giấc ngủ, đặc trưng bởi tình trạng ngưng hoặc giảm hô hấp từng lúc trong khi ngủ. Có ba dạng chính:

• Ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ (OSA): xảy ra khi đường hô hấp trên bị hẹp hoặc tắc nghẽn, làm cản trở luồng khí.
• Ngưng thở trung tâm khi ngủ (CSA): xảy ra khi não bộ không gửi tín hiệu đúng đến cơ hô hấp, dẫn đến rối loạn nhịp thở.
• Ngưng thở kiểu hỗn hợp: là sự kết hợp giữa ngưng thở tắc nghẽn và trung tâm.

Bình thường, khi ngủ, không khí sẽ di chuyển nhịp nhàng qua mũi, họng và xuống phổi. Tuy nhiên, ở người bị ngưng thở khi ngủ, quá trình này có thể bị gián đoạn hoặc dừng lại trong chốc lát.

Người bệnh thường không nhận ra tình trạng này. Một số trường hợp có thể tỉnh giấc đột ngột trong trạng thái hốt hoảng hoặc thở hổn hển. Ngoài ra, họ cũng hay bị người ngủ chung than phiền về việc ngáy to trong khi ngủ.

NGƯNG THỞ KHI NGỦ CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Ngưng thở khi ngủ khiến người bệnh không có được giấc ngủ sâu và chất lượng. Hệ quả là họ thường xuyên mệt mỏi, kém tỉnh táo, khó tập trung, từ đó ảnh hưởng đến hiệu suất công việc và làm tăng nguy cơ tai nạn, đặc biệt là khi lái xe.

Nhiều nghiên cứu cho thấy, nếu không được điều trị, chứng ngưng thở khi ngủ còn làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng như:

• Tăng huyết áp
• Nhồi máu cơ tim
• Rối loạn nhịp tim
• Đột quỵ

Các yếu tố nguy cơ

Một số yếu tố làm tăng khả năng mắc chứng ngưng thở khi ngủ gồm:

• Tuổi tác: thường gặp ở người trung niên và cao tuổi
• Giới tính: nam giới có nguy cơ mắc ngưng thở tắc nghẽn cao gấp đôi so với nữ
• Thừa cân, béo phì
• Lạm dụng rượu bia
• Bất thường đường hô hấp trên (hẹp họng, bất thường cấu trúc mũi – miệng – hàm)

TRIỆU CHỨNG NGƯNG THỞ KHI NGỦ LÀ GÌ?

Triệu chứng điển hình của ngưng thở khi ngủ là ngáy to, mệt mỏi và buồn ngủ vào ban ngày. Bên cạnh đó, người bệnh có thể gặp thêm các biểu hiện khác như:

• Giấc ngủ chập chờn, không sâu giấc
• Thức dậy đột ngột do nghẹt thở hoặc thở hổn hển
• Nhức đầu buổi sáng, khô miệng hoặc đau họng khi thức dậy
• Tiểu đêm nhiều lần
• Cảm giác bất ổn, lảo đảo sau khi ngủ dậy
• Giảm khả năng tập trung và trí nhớ

Đáng chú ý, không phải ai cũng nhận ra các dấu hiệu trên. Ở nhiều người, biểu hiện dễ thấy nhất chỉ là ngáy nhiều hoặc thường xuyên mệt mỏi vào ban ngày.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ CHẨN ĐOÁN NGƯNG THỞ KHI NGỦ?

Chẩn đoán ngưng thở khi ngủ cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa hô hấp hoặc giấc ngủ. Quá trình chẩn đoán dựa trên:

• Khai thác bệnh sử và triệu chứng lâm sàng (ngáy to, buồn ngủ ban ngày, mệt mỏi kéo dài…)
• Thăm khám trực tiếp để đánh giá các yếu tố nguy cơ như cấu trúc đường thở, cân nặng, huyết áp…

Thực hiện trắc nghiệm giấc ngủ (đa ký giấc ngủ – polysomnography): Đây là phương pháp tiêu chuẩn vàng, thường được tiến hành tại bệnh viện. Người bệnh sẽ ngủ qua đêm với các thiết bị gắn trên cơ thể để theo dõi nhịp tim, nhịp thở, nồng độ oxy máu, cử động và các giai đoạn giấc ngủ.

ĐIỀU TRỊ CHỨNG NGƯNG THỞ KHI NGỦ

Mục tiêu điều trị là giữ đường thở luôn thông thoáng trong khi ngủ. Các phương pháp phổ biến gồm:

Máy thở áp lực dương liên tục (CPAP):

Là phương pháp hiệu quả nhất hiện nay.

Bệnh nhân đeo mặt nạ nối với máy tạo áp lực dương, giúp giữ cho đường hô hấp trên không bị xẹp khi ngủ.

Có thể gây khó chịu trong thời gian đầu, nhưng khi thích nghi, người bệnh sẽ ngủ ngon và khỏe hơn.

Dụng cụ hỗ trợ đường thở:

Bao gồm các loại hàm chỉnh nha hoặc nẹp miệng, giúp ngăn đường thở bị tắc khi ngủ.

Hiệu quả kém hơn CPAP, nhưng có thể áp dụng cho người không dung nạp CPAP.

Phẫu thuật:

Áp dụng khi các phương pháp khác không mang lại hiệu quả.

Có thể bao gồm phẫu thuật chỉnh hình xương hàm, cắt bỏ mô mềm dư thừa hoặc tái cấu trúc đường hô hấp trên.

Kết quả không phải lúc nào cũng triệt để và bệnh có thể tái phát.

Điều chỉnh lối sống:

Giảm cân ở người thừa cân, béo phì.

Thay đổi tư thế ngủ: hạn chế nằm ngửa, ưu tiên nằm nghiêng.

Tránh sử dụng rượu bia, thuốc lá và các chất an thần trước khi ngủ.

Ngưng thở khi ngủ có thể gặp ở bất kỳ ai, kể cả trẻ em. Mặc dù không trực tiếp đe dọa tính mạng ngay lập tức, nhưng nếu không được điều trị, tình trạng này có thể trở thành tiền căn của nhiều bệnh lý nguy hiểm như: tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim, đột quỵ… Vì vậy, việc nhận biết sớm các triệu chứng và thăm khám kịp thời là rất quan trọng để ngăn ngừa biến chứng, bảo vệ sức khỏe lâu dài. Liên hệ trực tiếp qua số hotline 0915.045.115 hoặc truy cập trang web https://medicbinhduong.vn/ để được tư vấn.