VIÊM RUỘT THỪA CẤP Ở TRẺ EM: DẤU HIỆU NHẬN BIẾT, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ AN TOÀN

Viêm ruột thừa cấp không phải là bệnh phổ biến ở trẻ em, nhưng khi xảy ra, tình trạng này có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Vậy viêm ruột thừa cấp ở trẻ em có biểu hiện như thế nào? Làm sao để điều trị an toàn và hiệu quả, giúp trẻ nhanh chóng hồi phục sức khỏe?

VIÊM RUỘT THỪA CẤP Ở TRẺ EM LÀ GÌ?

Viêm ruột thừa cấp ở trẻ em là tình trạng ruột thừa bị tắc nghẽn hoặc nhiễm khuẩn, dẫn đến phản ứng viêm cấp tính. Dù bệnh thường gặp ở người lớn, nhưng trẻ nhỏ cũng có thể mắc phải với tỷ lệ khoảng 1–2 trường hợp trên 10.000 trẻ.

Khi bị viêm ruột thừa, trẻ thường đau dữ dội vùng bụng dưới bên phải, kèm theo sốt, buồn nôn, nôn ói, chán ăn hoặc rối loạn tiêu hóa. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, bệnh có thể diễn tiến nhanh chỉ trong vài giờ, gây vỡ ruột thừa, viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết, thậm chí đe dọa tính mạng trẻ.

Do đó, khi trẻ được chẩn đoán viêm ruột thừa cấp, cần được điều trị ngay tại cơ sở y tế có chuyên khoa Ngoại Nhi, nhằm ngăn ngừa biến chứng và bảo vệ an toàn sức khỏe của trẻ.

NGUYÊN NHÂN GÂY VIÊM RUỘT THỪA CẤP Ở TRẺ EM

Nguyên nhân chính gây viêm ruột thừa cấp ở trẻ em là do ruột thừa bị tắc nghẽn. Khi đó, áp lực trong lòng ruột tăng lên, làm cản trở tuần hoàn máu, dẫn đến viêm nhiễm và tổn thương niêm mạc ruột thừa.

Một số yếu tố có thể gây tắc nghẽn và dẫn đến viêm ruột thừa ở trẻ gồm:

• Phân mắc kẹt trong đoạn nối giữa ruột già và ruột thừa, làm bít tắc lòng ruột.
• Nhiễm trùng đường tiêu hóa do virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng, khiến mô thành ruột thừa sưng dày và viêm.
• Hạch bạch huyết trong ruột sưng to, chèn ép gây tắc nghẽn ruột thừa.
• Bệnh viêm ruột mạn tính, ảnh hưởng đến niêm mạc ruột và làm tăng nguy cơ viêm ruột thừa.
• Khối u trong ruột thừa hoặc các bệnh nhiễm trùng khác trong ổ bụng.

Trong một số trường hợp, viêm ruột thừa cấp ở trẻ em có thể xảy ra mà không xác định được nguyên nhân rõ ràng. Vì vậy, cha mẹ cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường ở trẻ và đưa trẻ đi khám ngay khi nghi ngờ có triệu chứng đau bụng kéo dài hoặc dữ dội.

TRIỆU CHỨNG VIÊM RUỘT THỪA CẤP Ở TRẺ EM

Đau bụng dưới bên phải là dấu hiệu đặc trưng và phổ biến nhất của viêm ruột thừa cấp ở trẻ em. Ban đầu, trẻ có thể cảm thấy đau âm ỉ quanh rốn, sau đó cơn đau lan dần xuống vùng bụng dưới bên phải và trở nên dữ dội hơn theo thời gian.

Bên cạnh đó, trẻ có thể xuất hiện nhiều triệu chứng viêm ruột thừa cấp khác như:

• Buồn nôn, nôn ói hoặc chướng bụng;
• Sốt nhẹ;
• Tiêu chảy hoặc rối loạn tiêu hóa;
• Cảm giác mệt mỏi, lờ đờ, biếng ăn;
• Đau tăng khi di chuyển, bụng căng cứng hoặc sờ thấy khối u nhỏ ở vùng bụng phải.

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa biết nói, triệu chứng thường không rõ ràng, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường. Cơn đau có thể xuất hiện ngắt quãng, thoáng qua, khiến việc chẩn đoán viêm ruột thừa cấp ở trẻ nhỏ trở nên khó khăn hơn.

Do đó, khi thấy trẻ đau bụng kéo dài, sốt hoặc nôn ói bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để thăm khám sớm, giúp phát hiện và xử trí kịp thời trước khi bệnh diễn tiến nặng.

BIẾN CHỨNG VIÊM RUỘT THỪA CẤP Ở TRẺ EM

Viêm ruột thừa cấp ở trẻ em nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Khi ruột thừa bị viêm nặng, nguy cơ vỡ ruột thừa rất cao, khiến vi khuẩn lan rộng khắp ổ bụng và gây ra hàng loạt vấn đề nghiêm trọng như:

• Áp xe ổ bụng;
• Vỡ ruột, tắc ruột;
• Viêm phúc mạc;
• Nhiễm trùng huyết – có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của trẻ.

Các biến chứng này thường xảy ra khi cha mẹ phát hiện trễ, chủ quan không đưa trẻ đi khám hoặc tự ý cho trẻ dùng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ.

Ngoài ra, trong một số trường hợp, trẻ cũng có thể gặp biến chứng do chẩn đoán nhầm. Viêm ruột thừa cấp ở trẻ nhỏ đôi khi bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác có triệu chứng tương tự như:

• Viêm dạ dày cấp, táo bón;
• Ban xuất huyết Henoch–Schönlein;
• Lồng ruột, viêm phổi thùy dưới;
• Túi thừa Meckel, viêm hạch mạc treo;
• Nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc viêm bể thận.

Chẩn đoán sai hoặc điều trị chậm trễ đều có thể khiến tình trạng bệnh diễn tiến nặng và khó kiểm soát hơn. Vì vậy, khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ viêm ruột thừa cấp như đau bụng dữ dội, nôn ói, sốt hoặc biếng ăn, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín, có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Nhi và Ngoại tổng quát giàu kinh nghiệm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

CHĂM SÓC SAU PHẪU THUẬT VIÊM RUỘT THỪA CẤP Ở TRẺ EM

Chăm sóc trẻ sau phẫu thuật viêm ruột thừa cấp đóng vai trò rất quan trọng, giúp ngăn ngừa biến chứng như chảy máu vết mổ, nhiễm trùng hoặc tắc ruột, đồng thời hỗ trợ trẻ hồi phục nhanh chóng.

Dưới đây là những nguyên tắc cha mẹ cần lưu ý khi chăm sóc trẻ sau mổ:

• Theo dõi sức khỏe tại bệnh viện trong vài ngày đầu, trẻ sẽ được dùng thuốc kháng sinh và thuốc giảm đau theo chỉ định của bác sĩ.
• Nhịn ăn 6–24 giờ đầu sau mổ, trong thời gian này trẻ sẽ được truyền dịch và nuôi ăn qua đường tĩnh mạch để đảm bảo năng lượng.
• Vệ sinh vết mổ sạch sẽ, thay băng gạc mỗi ngày theo hướng dẫn của nhân viên y tế để phòng ngừa nhiễm trùng.
• Khi nhu động ruột hoạt động trở lại, nên cho trẻ ăn thức ăn mềm, loãng, dễ tiêu hóa và chia nhỏ bữa ăn.
• Giữ vết mổ khô ráo trong 5 ngày đầu, chỉ nên lau người bằng khăn ấm thay vì tắm nước.
• Khuyến khích trẻ đi lại nhẹ nhàng trong tuần đầu sau mổ, tránh hoạt động mạnh, chạy nhảy hoặc mang vật nặng ít nhất 3 tuần sau phẫu thuật.
• Tuân thủ đúng đơn thuốc, và đưa trẻ tái khám đúng hẹn hoặc ngay lập tức đến bệnh viện nếu có dấu hiệu bất thường như sốt cao, sưng đỏ, chảy dịch ở vết mổ hoặc đau bụng dữ dội.

TRẺ Ở ĐỘ TUỔI NÀO DỄ BỊ VIÊM RUỘT THỪA CẤP?

Viêm ruột thừa cấp thường gặp nhất ở trẻ trên 10 tuổi, hiếm khi xảy ra ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 4 tuổi.

Ở nhóm trẻ từ 5–9 tuổi, viêm ruột thừa có thể là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau bụng, cần được lưu ý để chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời.

VIÊM RUỘT THỪA CẤP Ở TRẺ CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Đây là bệnh lý nguy hiểm, cần nhập viện điều trị ngay để tránh biến chứng. Thông thường, trẻ bị viêm ruột thừa cấp sẽ sốt nhẹ, nhưng nếu sốt cao đến 40°C có thể là dấu hiệu ruột thừa bị vỡ. Theo thống kê, 17–32% trường hợp vỡ ruột thừa có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết – tình trạng đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Càng phát hiện và điều trị trễ, nguy cơ biến chứng và tử vong càng cao.

TRẺ BỊ VIÊM RUỘT THỪA CẤP CÓ PHẢI MỔ KHÔNG?

Hầu hết trẻ bị viêm ruột thừa cấp đều cần phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa bị viêm để loại bỏ nguồn nhiễm trùng.

Trong một số trường hợp viêm ruột thừa nhẹ, chưa biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định điều trị bằng thuốc kháng sinh, tuy nhiên khoảng 40% trẻ vẫn phải phẫu thuật trong vòng 1 năm do bệnh tái phát.

KHI NÀO NÊN ĐƯA TRẺ ĐẾN BỆNH VIỆN NGAY?

Cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi trẻ có cơn đau bụng dữ dội nghi ngờ viêm ruột thừa, kèm các triệu chứng như sốt, nôn ói hoặc mệt lả.

Đối với trẻ đã phẫu thuật cắt ruột thừa, cần tái khám đúng hẹn (thường sau 2–4 tuần) và đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu có các dấu hiệu bất thường sau:

• Trẻ sốt cao hoặc sốt kéo dài;
• Đau tăng dần quanh vị trí vết mổ hoặc vùng bụng;
• Buồn nôn, nôn ói liên tục;
• Vết thương sưng đỏ, chảy dịch hoặc có mùi hôi.

Viêm ruột thừa cấp ở trẻ em tuy không phải là bệnh phổ biến, nhưng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa là phương pháp điều trị an toàn và hiệu quả nhất hiện nay, giúp loại bỏ hoàn toàn ổ viêm, ngăn ngừa tái phát. Sau phẫu thuật, hầu hết trẻ phục hồi nhanh, có thể xuất viện trong ngày hoặc sau 24 giờ, tùy vào tình trạng sức khỏe.

Cha mẹ nên theo dõi sát các biểu hiện đau bụng bất thường ở trẻ, đặc biệt là đau bụng dưới bên phải kèm sốt, nôn ói, và đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và xử trí kịp thời. Việc chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách sẽ giúp trẻ hồi phục nhanh, tránh biến chứng nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ. Liên hệ trực tiếp qua số hotline 0915.045.115 hoặc truy cập trang web https://medicbinhduong.vn/ để được tư vấn.